TỰA

DOÃN QUỐC SỸ

Bắt đầu niên khóa 1968-1969, tôi phụ trách môn “Những Vấn Đề Văn Học” cho phân Khoa Văn Học và Khoa Học Nhân Văn tại Viện Đại Học Vạn Hạnh. Từ niên khóa 1970-1974, Viện mở thêm Phân Khoa  Giáo Dục, tôi phụ trách thêm tại phân khoa môn “Phê Bình Văn Học”.
Dù giảng khóa cho hai phân khoa và có khác nhau nhưng tựu trung “Phê Bình Văn Học” và “Những Vấn Đề Văn Học” vẫn có những dây liên hệ, những nét tương đồng. Những lý thuyết phê bình văn học chính là để soi sáng cho những vấn đề văn học.
Sang niên khóa 1971-1972, tôi phụ trách thêm vấn đề “Tiểu Thuyết Việt Nam” cho năm thứ tư và “Những Vấn Đề Văn Học” cho chứng chỉ Văn Chương Văn Minh Anh tại Đại Học Văn Khoa Saigon.
Tới đây, sau ba năm thuyết giảng, tôi đã thành thói quen nhìn mọi vấn đề dưới khía cạnh,... những vấn đề văn học. Tối rất ưng cách đặt vấn đề như vậy để luôn luôn được cùng các sinh viên vừa sưu tầm vừa khám phá. Nhìn chung, văn học là cái nền xanh, trên đó vấn đề tiểu thuyết (truyện dài, truyện ngắn và tân truyện) là bông hoa nở. Vì vậy tôi đơn giản đặt tên cho quyển biên khảo này là Văn Học và Tiểu Thuyết. Sách cũng đơn giản được chia làm hai phần. Phần một: “Phê Bình Văn Học” và phần hai: “Tiểu Thuyết Trong Văn Học”.
Tài liệu Việt Nam, tôi đã tìm đọc từ những tác giả cũ như Phạm Quỳnh, Vũ Ngọc Phan, qua Thạch Lam, Nhất Linh, tới các văn hữu cùng thế hệ với tôi như Nguyễn Sỹ Tế, Nguyễn Văn Trung, Tràng Thiên.....
Tài liệu ngoại quốc, tôi cũng tìm đọc từ cuốn thật cổ tới cuốn thật mới: A Study of Prose Fiction của Bliss Perry (bản ấn hành năm 1920), Writing of Fiction của Edith Wharton (1925), The Great Tradition của F.R Leavis (ấn bản 1954), World of Great Stories do Hiram Haydn và John Cournos bình luận và tuyển chọn (ấn bản 1959), An Introduction To The Study of Literature của Marlies Danziger và W. Stacy Johnson (ấn bản 1961), A Short History of The English Novel của S. Diana Neill (ấn bản 1954).....
Để có một cái nhìn bao quát, hữu hiệu, tôi thường sử dụng đến những bộ bách khoa hiện khá phổ thông với chúng ta: Grand Larousse Encyclopédique 1964; Funk And Wagnalls Encyclopedia 1964; Encyclopaedia Britannica 1966...
Tôi ưng lề lối dàn bài của Bliss Perry và của Danziger và Johnson. Vì vậy Phần Một cuốn sách này – “Phê Bình Văn Học” - Tôi đi sát theo dàn bài cuốn An Fntroduction to The Study của Danziger và Johnson; sang Phần Hai “Tiểu Thuyết Trong Văn Học” - tôi nương theo dàn bài cuốn A Study of Prose Fiction của Bliss Perry. Tôi cố gắng dùng những ý kiến của ba tác tác giả trên như cái vồ để đánh thức tiếng chuông của chính mình, và khi tiếng chuông của mình đã có dịp vang lên, tôi cố gắng khai triển cho thành tiếng chuông tổng hợp bao gồm văn học cả Tây lẫn Đông.
Tôi thành thật nghĩ rằng tác phẩm này chẳng qua cũng chỉ là một cố gắng sưu tập, sắp xếp lại. Dĩ nhiên tôi có đóng góp phần ý kiến riêng tư như một kẻ có kinh nghiệm bản thân trong giới viết lách, nhưng những ý kiến đó rất khó thành hình, nếu không được móc nối với những gì người đi trước đã làm, đã nói.
Vì vậy tôi xin được thành khẩn bày tỏ nơi đây lòng tri ân sâu xa của tôi với những tác giả đi trước mà tác phẩm của các vị ấy đã là tài liệu tham khảo quý báu giúp tôi hoàn tất quyển sách nhỏ này.
 
                                                                                       DOÃN QUỐC SỸ
                                                                                           Saigon, 1972